ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΖΩΓΡΑΦΟΥΣ

 

Η νεαρή δασκάλα

Τα δυο πρόσωπα στην εικόνα κοιτάζουν με σοβαρότητα. Είναι μια σκηνή με ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο. Ο Jean Baptiste Chardin δημιουργεί μια ποιητική ατμόσφαιρα, γεμάτη με οικειότητα και αυθορμητισμό, όταν απεικονίζει σκηνές εντελώς καθημερινές. Εφαρμόζει ιδιότητες που ήταν αποκλειστικότητα της ζωγραφικής που δημιουργήθηκε για την αριστοκρατία στην απεικόνιση της τρίτης τάξης.

Η πλοκή της εικόνας  είναι απλή: ένα νεαρό κορίτσι διδάσκει σε ένα παιδί να διαβάζει. Ζωγραφισμένη πολύ αληθινά, με αμεσότητα και αυθορμητισμό, η εικόνα μεταφέρει την σταθερή συναισθηματική σύνδεση που ενώνει και τις δύο φιγούρες.

Μ. Ε. 

Στη φωτογραφία βλέπουμε δύο κοριτσάκια, από τα οποία το ένα μεγαλύτερο του άλλου. Η μεγαλύτερη δείχνει ένα γράμμα ή ένα χαρτί γεμάτο γράμματα, με σκοπό να μάθει στην μικρότερη φίλη ή αδερφή της κάτι. Τα κορίτσια φαίνεται να έχουν οικονομική άνεση, κρίνοντας από τα πλούσια και μεταξωτά φορέματα τους. 

Το πρώτο ερώτημα που μας έρχεται στο μυαλό είναι γιατί τα κορίτσια μαθαίνουν μόνα τους γράμματα, ενώ έχουν την άνεση να πάνε σχολείο. Η πρώτη μας παρατήρηση αφορά τα ρούχα και το μάθημα που παραδίδει η μεγαλύτερη στην μικρότερη. Αρκετά ενδιαφέρον ερώτημα είναι πώς το μικρό κοριτσάκι κάθεται τόσο ήσυχα και ακούει με προσοχή την μεγαλύτερη της φίλη, δείχνοντας πόσο την σέβεται. 

Ενώ κοιτάζουμε αυτό το έργο, έρχονται στο μυαλό μας οι παλιές εποχές, στις οποίες μόνο παιδιά της ανώτερης κοινωνίας μπορούσαν να πηγαίνουν σχολείο και να σπουδάζουν.

Δύο κοριτσάκια της ανώτερης τάξης μαθαίνουν η μία στην άλλη γραμματική. Η πρώτη υπερβολή πιστεύω πως είναι στα κορίτσια, εφόσον μαθαίνουν η μία στην άλλη γράμματα, ενώ αυτό θα μπορούσε να το κάνει κάποιος μεγαλύτερος. Η πρώτη έκπληξη για μας είναι το πόσο ήρεμα κάθετε το κοριτσάκι, εφόσον είναι αρκετά μικρό. Ωστόσο, την ακούει με μεγάλη προσοχή και αφοσίωση.

 Ένα μήνυμα που λαμβάνουμε αφορά την εκπαίδευση, την οποία τότε έπρεπε να την διεκδικήσεις, ενώ τώρα πια είναι υποχρεωτική για κάθε καινούργιο πολίτη. Η ατμόσφαιρα στο παρακάτω έργο είναι περισσότερο εκπαιδευτική, για να δείξει πόσο σημαντική είναι η εκπαίδευση, αφού μέχρι και ένα μικρό παιδί, που έχει στο μυαλό του μόνο το παιχνίδι, ενδιαφέρεται για την μάθηση. Αλλά και το μεγαλύτερο κορίτσι δίνει το καλό παράδειγμα στο μικρότερο κοριτσάκι. Η διάθεσή μας είναι αρκετά σοβαρή, εφόσον ένα κορίτσι στην εφηβεία διδάσκει ένα μικρότερο.

Μας εξέπληξε αρκετά η αφοσίωση του μικρότερου κοριτσιού, εφόσον τα παιδιά σε τόσο μικρή ηλικία δεν ακούνε ή δεν κάθονται ήσυχα, αλλά εδώ βλέπουμε μια διαφορετική αντίδραση, δηλαδή το ενδιαφέρον της μικρής, κάτι που δεν αποκτάς εύκολα. 

Υποθέτουμε πως ο καλλιτέχνης το έκανε αυτό, για να δείξει τη σημασία της γλώσσας και της εκπαίδευσης. Ίσως με έναν μεγαλύτερο άνθρωπο το έργο θα φαινόταν πιο σταθερό και ίσως πιο αρμονικό, εφόσον με τους έφηβους και τα μικρά παιδιά στο έργο δίνεται μια νότα μελαγχολίας. 

Ακόμη, η αλλαγή τον χρωμάτων στο έργο θα το βοηθούσε να γίνει πιο φωτεινό. Σύμφωνα με όλα αυτά που συγκεντρώσαμε, μπορούμε να πούμε πως η πιθανή απάντηση σε όλα τα ερωτήματα μας είναι μία. Τα παιδιά στην εποχή εκείνη, στην οποία αναφέρεται το έργο, έπρεπε να είναι ανώτερης τάξης, αλλιώς δεν μπορούσαν να πάρουν τυπικές γνώσεις. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου καταλαμβάνει το κορίτσι στην εφηβεία, γιατί παραδίδει της γνώσης στο μικρότερο κοριτσάκι.

Ν. Μ. - Α. Μ. 

ΤΑΞΙΔΙΩΤΕΣ ΚΩΜΙΚΟΙ

Στην εικόνα βλέπω μερικούς ταξιδιώτες κωμικούς μαζί με τα παιδιά τους, την άμαξα που μεταφέρει λίγους από τους κωμικούς, ενώ οι άλλοι βρίσκονται έξω από την άμαξα, ένα γαϊδουράκι που σέρνει την άμαξα, τα πράγματα που τους βοηθούν να στήσουν το σκηνικό τους, τον ουρανό, τον χωματόδρομο και πίσω αχνοφαίνεται μια πόλη που μάλλον είναι ο επόμενος προορισμός τους.

Θα ήθελα να μάθω τον λόγο, για τον οποίο σπρώχνουν οι κωμικοί την άμαξα, αντί να σέρνει την άμαξα το γαϊδουράκι. Μια άλλη απορία μου είναι αν έχουν σπίτι να μείνουν ή αναγκάζονται να ταξιδεύουν συνέχεια, για να έχουν χρήματα, άρα δεν έχουν σταθερό τόπο διαμονής.

Μια απορία μου είναι το πώς στερέωσαν όλα τα χρήσιμα πράγματα για τη δουλειά τους πάνω στην άμαξα και δεν πέφτουν. Ακόμη, απορώ σε ποια εποχή ήθελε ο καλλιτέχνης να διαδραματίζεται η υπόθεση της ζωγραφιάς του, διότι τα ρούχα των ανθρώπων και των παιδιών φαίνονται παλιάς εποχής. Επίσης, παρατηρώ ότι είναι πολλοί οι κωμικοί ταξιδιώτες και μάλιστα έχουν και παιδιά, είναι μήπως οικογένεια;

Μου έκαναν τρομερή εντύπωση οι λεπτομέρειες στα φυτά τριγύρω και στον χωματόδρομο, ο λιγοστός γαλάζιος ουρανός καθώς και η πόλη που αχνοφαίνονται.

Ένας από τους βασικούς λόγους, για τον οποίο επέλεξα το συγκεκριμένο έργο ήταν η απεικόνιση του ουρανού. Ο μπλε ουρανός που αχνοφαίνεται μου θυμίζει την εποχή του καλοκαιριού με την ξεγνοιασιά και την ψυχική ηρεμία που την χαρακτηρίζει.

 

Τι συμβαίνει εδώ; 

Ξημερώνει μια καινούργια μέρα, άρα αυτό σημαίνει μια νέα παράσταση. Οι κωμικοί ταξιδιώτες ξεκίνησαν ξημερώματα την πορεία τους προς τον νέο τους προορισμό. Σε λίγες ώρες θα έχουν φτάσει στη νέα τοποθεσία.

Πιστεύω πως είναι υπερβολή το να μην πέφτουν τα τόσα πολλά πράγματα πάνω στην άμαξα, διότι φαίνονται πολύ ογκώδη και με ένα λεπτό σκοινί είναι πρακτικά αδύνατον να στέκονται εκεί πάνω σε όλη τη διάρκεια της διαδρομής. Πιο φυσικό θα ήταν, αν το σκοινί που τα κρατούσε ήταν φαρδύτερο ή αν μερικά από τα πράγματα ήταν μέσα στην άμαξα.

Υπάρχει ένα τριαντάφυλλο που είναι έτοιμο να ανθίσει. Στην πόλη υπάρχει μια λίμνη. Ένας κωμικός είτε κρατάει ένα ασημένιο κουτί είτε είναι ιεροκήρυκας, ο οποίος απαγγέλει ιστορίες από τη Βίβλο που θα αποδειχθούν χρήσιμες στην υπέρβαση εσωτερικών και εξωτερικών εμποδίων και ένας άλλος κρατάει ένα στεφάνι που μοιάζει με πρωτομαγιάτικο, για να δελεάσει το γαϊδούρι να συνεχίσει την πορεία του. Αυτά για μένα αποτελούν εκπλήξεις, καθώς τώρα τα παρατηρώ με περισσότερη λεπτομέρεια.

Ένα μήνυμα που θέλει να μας περάσει ο ζωγράφος είναι ότι για να πετύχουν τον σκοπό τους πρέπει να συνεργαστούν όλοι. Δηλαδή οι γυναίκες κάθονται και φροντίζουν τα μωρά και οι άντρες σπρώχνουν την άμαξα, για να φτάσουν πιο γρήγορα.

Μια ιστορική σύνδεση είναι πιστεύω η άμαξα, η οποία χρησιμοποιούνταν τα παλιά χρόνια, και ίσως λίγο πριν την απεικόνιση της ζωγραφιάς είχε προκύψει κάποιος πόλεμος και προσπαθούσαν να βγάλουν χρήματα μέσω του να είναι κωμικοί.

Η ατμόσφαιρα του έργου μου δημιουργεί τόσο θετικά όσο και αρνητικά συναισθήματα. Αρχικά, νιώθω την προσμονή που διακατέχει τους χαρακτήρες της συγκεκριμένης ζωγραφιάς, οι οποίοι έχουν ως στόχο να φτάσουν σύντομα στον προορισμό τους, αλλά ταυτόχρονα και την ψυχική και σωματική κούραση που βιώνουν εξαιτίας της μετακίνησης και της δύσκολης φύσης της δουλειάς τους.

Πιστεύω πως ο καλλιτέχνης παρουσιάζει τον ένα από τους κωμικούς να κρατάει τη Βίβλο, για να δείξει το πόσο σημαντική ήταν η πίστη στο Θεό ακόμη και σε παλαιότερες εποχές και πως με την πίστη σε Αυτόν θα καταφέρουν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους.

Νομίζω πως ο καλλιτέχνης έδωσε έμφαση στα φυτά, στα δεξιά της ζωγραφιάς, διότι πίστευε ότι αυτοί που θα δουν τη ζωγραφιά θα παρατηρήσουν μόνο την άμαξα και τους ταξιδιώτες κωμικούς. Αφού τους παρατηρούσαν καλά, θα έβλεπαν στη συνέχεια και τις λεπτομέρειες των φυτών και θα καταλάβαιναν ότι ακόμη και κάτι που είναι απαρατήρητο στην αρχή, αν το προσέξεις, μπορείς να δεις περισσότερα απ’ ό,τι νομίζεις.

Αν καταργήσουμε το γαϊδουράκι, τότε οι ταξιδιώτες κωμικοί θα έπρεπε να σέρνουν μόνοι τους την άμαξα από τον έναν προορισμό στον επόμενο και αυτό θα ήταν πολύ κουραστικό και δύσκολο, διότι η άμαξα θα έπρεπε να ήταν βαριά με τόσα αντικείμενα πάνω της. Άρα αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να μην προλαβαίνουν να φτάσουν εγκαίρως σε κάποιο μακρινό προορισμό και έτσι θα έχαναν κάποια πολύτιμα για αυτούς χρήματα.

Προσωπικά μου προξένησε το ενδιαφέρον το μαντήλι που φοράει μια ταξιδιώτης στα αριστερά της ζωγραφιάς, επειδή φαίνεται να έχει ωραίες λεπτομέρειες και ωραία χρώματα. Επίσης, εντυπωσιάστηκα από τον όγκο των πραγμάτων που χρειάζονται οι κωμικοί ταξιδιώτες, για να στήσουν το σκηνικό τους. Ακόμη, ενθουσιάστηκα με τις λεπτομέρειες των φυτών στα δεξιά της εικόνας καθώς και με τις λεπτομέρειες στα ρούχα των κωμικών που θυμίζουν την παλιά εποχή. Όλα αυτά με έκαναν να διερωτηθώ αν ο καλλιτέχνης τα είχε σκεφτεί ή του βγήκαν αυθόρμητα, καθώς ζωγράφιζε.

Λογικά, οι δύο κωμικοί ταξιδιώτες σπρώχνουν την άμαξα, γιατί το γαϊδουράκι κουράστηκε από τη διαδρομή και για να φτάσουν πιο γρήγορα στον προορισμό τους βοηθούν και αυτοί όσο μπορούν. Επίσης, υποθέτω ότι η σκηνή διαδραματίζεται ύστερα από κάποιον πόλεμο, οπότε αναγκάζονται να ζουν υπό αυτές τις συνθήκες, για να επιβιώσουν, γιατί μπορεί να κάηκε ή να καταστράφηκε το σπίτι τους στον πόλεμο. Μπορεί, επίσης, να είναι οικογένεια και έτσι να εξηγούνται τα πολλά μικρά παιδιά.

Το μεγαλύτερο μέρος της εικόνας καταλαμβάνει η άμαξα. Πιστεύω πως ο καλλιτέχνης θέλει να δείξει το πόσο δύσκολο ήταν, σε παλαιότερες εποχές, να μεταφερθούν πράγματα ογκώδη και βαριά. Επίσης, θέλει να δείξει ότι η άμαξα ήταν το μόνο μέσο μαζικής μεταφοράς εκείνα τα χρόνια και πολλές φορές για ένα γαϊδουράκι ήταν δύσκολο να φτάσει στον προορισμό του, χωρίς να σταματήσει.

Α. Ξ.  

Στην εικόνα βλέπουμε ένα κάρο το οποίο μεταφέρει οικογένειες ανθρώπων και στην οροφή του υπάρχει εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για το στήσιμο μιας θεατρικής παράστασης. Όλοι αυτοί διασχίζουν έναν χωματόδρομο μέσα από ένα χωράφι, φαίνονται κουρασμένοι και ταλαιπωρημένοι.

Φαντάζομαι πως οι ταξιδιώτες αυτοί είναι ηθοποιοί που μετακινούνται από περιοχή σε περιοχή, για να παίξουν θέατρο, και μεταφέρουν μαζί τους και τα σύνεργά τους. Η θεατρική ομάδα αποτελείται από ένδεκα άτομα και τρία παιδιά. Είναι έμπειροι και ταλαντούχοι ηθοποιοί και στις παραστάσεις τους συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός κατοίκων των περιοχών που βρίσκονται.

Όμως τα πράγματα δεν εξελίσσονται καλά για την ομάδα, καθώς ο κόσμος πλέον στα μικρά χωριά όπου ταξιδεύει η ομάδα, αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα και δεν μπορεί να παρακολουθήσει τις θεατρικές παραστάσεις της ομάδας. Έτσι, οι ηθοποιοί αναγκάζονται να χωριστούν και κάθε οικογένεια παίρνει τον δικό της δρόμο. Οι ηθοποιοί βελτιώνονται και γίνονται διάσημοι στις γύρω χώρες. Ανεβάζουν συχνά παραστάσεις και έρχεται πολύ κόσμος, για να τις παρακολουθήσει.

Αρκετά χρόνια μετά τη διάλυση της θεατρικής ομάδας, ανεβαίνει μια μεγάλη παράσταση, στην οποία συμμετέχουν πολλοί διάσημοι ηθοποιοί. Ανάμεσά τους είναι και όλα τα άτομα της θεατρικής ομάδας. Αφού έχει  τελειώσει η παράσταση και έχει φύγει το κοινό, οι ηθοποιοί -αν και δεν είχαν αναγνωρίσει τους παλιούς τος φίλους- έπειτα από μια συζήτηση αναγνωρίζονται μεταξύ τους και συγκινούνται.

Κατόπιν τούτων, οι ηθοποιοί ξαναγίνονται φίλοι και ανεβάζουν μαζί πάλι παραστάσεις. Η ομάδα αποφασίζει να ανοίξει μια σχολή δραματικής τέχνης, στην οποία φοιτούν πολλοί νέοι μαθητές. Τέλος, η ομάδα μένει αχώριστη για πολλά χρόνια και τα μέλη της διδάσκουν στη σχολή που τα ίδια άνοιξαν.

Α. Χ.

 

 

Βιβλίο των Ωρών 10 Οκτωβρίου

            Βλέποντας τη συγκεκριμένη εικόνα, μου δημιουργούνται αμέτρητες απορίες. Σε αυτήν την εικόνα βλέπουμε δύο αγρότες να σπέρνουν ένα χωράφι. Λίγο πιο πίσω παρατηρούμε έναν τοξότη που κάνει σκοποβολή, ενώ στο βάθος φαίνονται μάλλον διάφοροι ευγενείς να συζητούν στα τείχη ενός μεγαλοπρεπούς παλατιού με πολλούς πύργους γοτθικού ρυθμού, που θυμίζει βασιλικά παλάτια από ταινίες μαύρης φαντασίας. Βέβαια, υπάρχουν  λεπτομέρειες, που είναι για πιο παρατηρητικά άτομα. Πίσω από το παλάτι, υπάρχει ένας μυστηριώδης πλανήτης με τον δορυφόρο του. Επιπροσθέτως, πάνω στον ήλιο υπάρχει μια ιδιαίτερα αχνή μορφή ενός άνδρα πάνω σε τέθριππο άρμα. Τέλος, στο πάνω μέρος του έργου υπάρχει ένα ημικύκλιο που απεικονίζει τις μέρες του Οκτωβρίου, τις μέρες που έχουν ημισέληνο, τις εβδομάδες, ακόμη και τα ζώδια του μήνα, τον Ζυγό και τον Σκορπιό.

            Προφανώς, κοιτώντας τη συγκεκριμένη εικόνα, η περιέργειά μου με κυρίευσε. Έτσι, βρήκα στο διαδίκτυο πληροφορίες που κάλυψαν τις απορίες μου. Αυτή η εικόνα ανήκει στο βιβλίο Trés Riches Heures (Οι Πολύ Πλούσιες Ώρες) του Ιωάννη, δούκα του Μπερρύ, στο κεφάλαιο Oktobre (Οκτώβριος). Ο Οκτώβριος τυχαίνει να είναι ο μήνας που συνήθως οι αγρότες επιλέγουν να σπείρουν, λόγω ευνοϊκότερων καιρικών συνθηκών. Το παλάτι στο βάθος είναι το φρούριο του Λούβρου και μπροστά του είναι οι όχθες του Σηκουάνα. Η μορφή που φαίνεται πιθανότατα είναι ο ίδιος ο θεός Ήλιος, απεικονισμένος σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, φορώντας ένα ηλιακό στέμμα και οδηγώντας ένα άρμα με τέσσερα άλογα.

            Τέλος, όμως, αυτό που μου κέντρισε περισσότερο το ενδιαφέρον, αν και μου πήρε πολύ κόπο, μέχρι να εξάγω σαφή συμπεράσματα και να βρω τις σχετικές απαντήσεις, είναι ο μυστηριώδης πλανήτης με τον δορυφόρο του. Ο δορυφόρος μοιάζει αρκετά με τη Σελήνη, καθώς έχει ίδιο χρώμα και σχήμα. Στη συνέχεια, όμως, ανακάλυψα ότι αυτός ο πλανήτης είναι η Αφροδίτη. Επομένως, μπορούμε να δούμε τους δυο πλανήτες μαζί, κατά τον μήνα Οκτώβριο σε πρωινή ώρα με γυμνό μάτι. Έτσι, καταλήγουμε στην υπόθεση ότι ο πλανήτης είναι η Αφροδίτη με δορυφόρο τη Σελήνη, πράγμα που δεν είναι απίθανο, καθώς το έργο γράφτηκε στα 1410-1411 και μπορεί εκείνα τα χρόνια να παρατηρήθηκε αυτό το φαινόμενο.

            Εν κατακλείδι, αξίζει να σημειωθούν τα εντυπωσιακά χρώματα του όλου τοπίου και, γενικώς, της εικόνας, καθώς  δίνουν μια επιβλητικότητα σε αυτήν. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εικόνα, που μου προκάλεσε έντονο θαυμασμό. Μπορώ να πω μάλιστα ότι είναι μια από τις εντυπωσιακότερες εικόνες που έχω δει, είναι ένα έργο τέχνης που μου έδωσε έμπνευση και κίνητρο να μάθω καινούριες πληροφορίες. Εξάλλου, αυτός είναι ο σκοπός της τέχνης, ναι διεγείρει τη φαντασία, τη σκέψη και να οδηγεί σε προβληματισμό.

Α. Ζ.             

Βιβλίο των Ωρών 6 Ιουνίου

Η εικόνα μου προέρχεται από το Βιβλίο των Ωρών των αδελφών του Λιμπούργου για τον εργοδότη τους Johann Von Berry. Ωστόσο, ο πίνακας δεν ολοκληρώθηκε, καθώς τα αδέλφια πέθαναν πιθανώς από μια επιδημία πανώλης. Ο δούκας Κάρολος Α΄ της Σαβοΐας ανέθεσε στον Zαν Kολομπ να το ολοκληρώσει και έτσι το έργο ολοκληρώθηκε μεταξύ 1485 – 1489. Το συγκεκριμένο βιβλίο ήταν παραγγελία του δούκα του Μπέρι.   

 Το Βιβλίο των Ωρών ήταν ένα βιβλίο προσευχής και λατρείας για τη Λειτουργία των Ωρών, βασισμένο στο πρότυπο της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας.Τα βιβλία των ωρών προορίζονταν αρχικά για λαϊκούς και αργότερα και για κληρικούς. Εμφανίστηκαν στην Αγγλία στα μέσα του 13ου αιώνα και εκτόπισαν το Ψαλτήρι από τον κυρίαρχο ρόλο του ως βιβλίου προσευχής. Στα τέλη του Μεσαίωνα ήταν το κατεξοχήν ιδιωτικό βιβλίο λατρείας στους κύκλους των πλουσίων, των εγγράμματων ευγενών και των αστικών ευγενών. Ο τύπος του βιβλίου γνώρισε τη δημοτικότητά του και την καλλιτεχνική του ακμή στα τέλη του 14ου και 15ου αιώνα στη Γαλλία και στη Φλάνδρα. Τα βιβλία των ωρών ήταν συνήθως περίτεχνα διακοσμημένα με διακοσμητικά βιβλίων. Τα μεμονωμένα αντίγραφα είναι από τα πιο θαυμάσια εικονογραφημένα χειρόγραφα που έχουν δημιουργηθεί ποτέ .    

Η παραπάνω εικόνα είναι του μήνα Ιουνίου και απεικονίζει τη θέα από την κατοικία του δούκα.  Από την εικόνα αυτή μπορούμε επίσης να αντλήσουμε στοιχεία για την καθημερινή ζωή των κατοίκων στον μεσαίωνα, καθώς απεικονίζονται αγρότες κατά τη συγκομιδή του χόρτου. Υπάρχουν αγρότες που θερίζουν ένα λιβάδι και γυναίκες που κάνουν το σανό δεμάτια. Άλλο ωραίο χαρακτηριστικό, το οποίο κάνει εντύπωση, είναι είναι οι έντονες και προσεγμένες λεπτομέρειες, όπως τα τείχη του κάστρου και η διαφορά χρώματος του άκοπου γρασιδιού από εκείνη του κομμένου άλλα και του ξεθωριασμένου σανού. Αξιοσημείωτη είναι η αντίθεση μεταξύ της χλιδής και λαμπρότητας του κάστρου και της λιτότητας των αγροτών, των οποίων η εμφάνιση είναι απλή, καθώς δεν φοράνε παπούτσια και τα ρούχα τους είναι πολύ απλοϊκά. 

         Στην εικόνα του Μαΐου το κάστρο είχε ήδη εμφανιστεί. Τώρα όμως  καταλαμβάνει όλο το πλάτος της εικόνας και μετακινείται πιο κοντά στο προσκήνιο. Σε αντίθεση με την προηγούμενη εικόνα, της οποίας το φόντο δείχνει μόνο αετώματα, στέγες και καμινάδες, αυτή τη φορά είμαστε σχεδόν μπροστά από κτίρια. Μπροστά από αυτές τις προσόψεις βλέπουμε έναν κήπο ο οποίος κρύβεται εν μέρει από ένα θερμοκήπιο. Ο τοίχος τελειώνει στα αριστερά σε μια πύλη που ανοίγει στον Σηκουάνα. Μια βάρκα στις όχθες του ολοκληρώνει το σκηνικό.

      Κοιτάζοντας τα στοιχεία της εικόνας, μου δημιουργούνται θετικά συναισθήματα. Βλέποντας ότι το μεγαλύτερο μέρος της εικόνας απεικονίζει τη φύση, το κύριο συναίσθημα είναι η χαλάρωση και η γαλήνη που προκαλεί το πράσινο των φυτών και το μπλε του ουρανού.

Β. Π.   

ΓΚΟΥΕΡΝΙΚΑ 

Η «Γκουέρνικα» είναι ένας πίνακας ζωγραφικής που δημιουργήθηκε το 1937 από τον Ισπανό ζωγράφο Πάμπλο Πικάσο.

Ο Ισπανικός Εμφύλιος πόλεμος ήταν η αιτία που τον δημιούργησε ο ζωγράφος.

Ο Πίνακας έχει σχήμα ορθογώνιο και πάνω του παρουσιάζονται διάφορες μορφές από ανθρώπους και ζώα μπερδεμένα μεταξύ τους. Από την πρώτη εντύπωση δεν μπορείς να καταλάβεις τι ακριβώς παρουσιάζει και ποιο είναι το νόημα. Βλέποντάς το υπάρχουν κεφάλια, σώματα ανθρώπων και ζώων που δεν μπορούμε να εξηγήσουμε τι κάνουν και τι σχέση έχουν μεταξύ τους. Πολύ έντονα επίσης είναι τα μάτια των μορφών και τα στόματά τους.

Αυτό που παρατηρούμε στο έργο του Πικάσο με μεγαλύτερη προσοχή είναι ένα σκοτεινό μέρος, τα χρώματα που υπάρχουν είναι το άσπρο, το μαύρο και το γκρι. Εκεί υπάρχουν μορφές με έντονα κεφάλια και μέρη από τα σώματα. Ζώα όπως ο Ταύρος, άλογο και άνθρωποι γυναίκες με μωρά στην αγκαλιά πεθαμένα και άντρες που φωνάζουν ή είναι πεσμένοι στο έδαφος. Όλοι αυτοί είναι σε μια κατάσταση άσχημη, φαίνεται να υποφέρουν από κάτι, είναι τρομαγμένοι, ίσως και τραυματισμένοι. Μάλλον ο ζωγράφος θέλει να δείξει την δυστυχία και την καταστροφή που συνέβαινε στην χώρα του την χρονική περίοδο του εμφυλίου πολέμου. Ο καθένας που παρατηρεί τον πίνακα νιώθει κάτι αρνητικό και στενάχωρο γιατί η ατμόσφαιρα του έργου είναι σκοτεινή γεμάτη πόνο.

Και εγώ βλέποντάς τον έχω τα ίδια συναισθήματα, αυτό που μου κάνει εντύπωση όμως στο έργο και ξεχωρίζει από τον υπόλοιπο πίνακα είναι ένα τεράστιο μάτι, ψηλά πάνω στο έργο, που αντί για κόρη ματιού έχει μια λάμπα. Ίσως ο Πικάσο θέλει να δείξει ότι όλο αυτό το κακό που συμβαίνει κάποιος το βλέπει, που είναι ανώτερος, ίσως ο Θεός.

Η «Γκουέρνικα», μπορεί στην αρχή να φαίνεται ένα απλό έργο ασπρόμαυρο, που μπερδεύει κάποιον που το παρατηρεί με την πρώτη ματιά, όμως αν το καταλάβει καλύτερα είναι ένας πίνακας που δίνει πολλά μηνύματα και συμβολισμούς για την καταστροφή που έζησαν οι Ισπανοί με τον εμφύλιο πόλεμο εκείνη την εποχή. Αυτό πιστεύω ήθελε να εκφράσει ο Πικάσο.

Τα έντονα πρόσωπα που έχει ζωγραφίσει και τα μέρη σώματος που φαίνονται πεσμένα στο έδαφος ή σηκωμένα τα χέρια ψηλά σαν αγανάκτηση, τα μάτια και τα στόματα των ανθρώπων και των ζώων δείχνουν ότι αυτός ο πόλεμος τους έχει δημιουργήσει φόβο και πόνο. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου επίσης το καταλαμβάνει η φιγούρα ενός ανθρώπου που ίσως έχει σκοτωθεί. Είναι μια από τις πιο σημαντικές συνέπειες αυτής της καταστροφής.

Το χρώμα το σκούρο, μαύρο και γκρι δείχνει ότι δεν υπάρχει χαρά, ο πόλεμος φέρνει δυστυχία στην χώρα και ψηλά υπάρχει ένα μεγάλο μάτι που τα βλέπει όλα και φωτίζει (λάμπα – κόρη ματιού) με άσπρο χρώμα κάποια σημαντικά σημεία του πίνακα για να καταλάβουμε τι συμβαίνει. Αυτό είναι και η έκπληξη στο έργο. Αν έλειπε αυτό το στοιχείο (μάτι), τότε δεν θα τονιζόταν όλη η δυστυχία και ο πόνος που θέλει να εκφράσει ο ζωγράφος για τον πόλεμο αυτόν που συνέβηκε στην χώρα του.

Μια πολλή σημαντική πληροφορία για την «Γκουέρνικα» και τον Πικάσο που δείχνει πόσο έντονα εκφράζεται ο ίδιος μέσα από αυτό το έργο είναι μια συνάντηση που είχε με έναν αξιωματικό Γερμανό στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο Παρίσι, όταν ο δεύτερος τον ρώτησε δείχνοντας φωτογραφία από το συγκεκριμένο έργο του, αν το ζωγράφισε ο ίδιος, τότε ο Ζωγράφος απάντησε «Όχι, εσείς!».

Υπάρχουν και άλλοι ζωγράφοι που επηρεάστηκαν από αυτόν τον εμφύλιο όπως ο Ζουόιν Μιρό με τον πίνακα «Νεκρή φύση με παλιό παπούτσι».

Επίσης ο Σαλβαδόρ Νταλί με το «Πρόσωπο του Πολέμου» και το «Προμήνυμα Εμφυλίου Πολέμου», όπως και το «Espana» που παρουσιάζει την Ισπανία εκείνης της εποχής σαν μια γυναίκα.

Ακόμα ο Γάλλος Γλύπτης με το άγαλμα του «Khe» που είναι ο σκελετός μιας γυναίκας.

Ο δικός μας Νίκος Καζαντζάκης που ήταν και πολεμικός ανταποκριτής στην Ισπανία εκείνη την εποχή, έγραψε το Βιβλίο «Ταξιδεύοντας στην Ισπανία».

Αλλά και διάφορα τραγούδια γράφτηκαν από καλλιτέχνες για αυτόν τον Πόλεμο όπως το άλμπουμ «Τα τραγούδια του τάγματος του Λίκολν». Όλα αυτά τα έργα περιγράφουν και τονίζουν έντονα τον Πόλεμο και την καταστροφή που έφερε. Και αυτό που παρατηρούμε είναι ότι όλα όπως και του Πικάσο φανερώνουν πόση δυστυχία και κακό δημιουργεί ο Πόλεμος .

Τέλος βλέπουμε επίσης ότι οι Ζωγράφοι όλοι έχουν δημιουργήσει πίνακες που δεν έχουν ξεκάθαρη εικόνα, απλά μέσα από τα στοιχεία τους που είναι μπερδεμένα καταλαβαίνει κανείς τα μηνύματα που θέλουν να δώσουν. 

Τ. Ε.    

         

Η Judith και η υπηρέτριά της με την κεφαλή του Ολοφέρνη 

Στον πίνακα, διακρίνω δύο γυναίκες οι οποίες βρίσκονται σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. Πιθανότατα κρύβονται από κάποιον που θέλει να τις βλάψει, καθώς η μία κρατάει ένα μαχαίρι. Αυτό για το οποίο αναρωτιέμαι είναι από ποιον κρύβονται και γιατί. Κάτι που θεωρώ ενδιαφέρον σε αυτό το έργο είναι τα χρώματα και οι σκιές.

 

Αν δημιουργούσα κάποιο σενάριο γι’ αυτόν τον πίνακα, αυτό θα ήταν το εξής: Η γυναίκα με το κίτρινο φόρεμα είναι η κόρη ενός βασιλιά και η σκυμμένη γυναίκα η υπηρέτριά της. Όλα κυλούσαν φυσιολογικά, ώσπου οι εχθροί του βασιλιά εισέβαλαν στο παλάτι και έψαχναν την κόρη του, με σκοπό να τη σκοτώσουν, για να εκδικηθούν τον ίδιο. Έτσι, οι δύο γυναίκες κρύβονται έτοιμες για κάθε ενδεχόμενο.

 

Θεωρώ πως υπάρχει υπερβολή στο σκοτάδι και, συνεπώς, στο μαύρο χρώμα. Το έργο μου προκαλεί κυρίως φόβο και περιέργεια για το αν, τελικά, θα πάνε όλα καλά για τις δύο γυναίκες.

 

Αυτό που αναγνωρίζω στον καλλιτέχνη είναι το ότι μας βάζει να στοχαστούμε πάνω στην όλη κατάσταση χάρη στην αρκετά ρεαλιστική απεικόνιση των γυναικών και του όλου σκηνικού.

 

Φαντάζομαι πως οποιαδήποτε αλλαγή, είτε προσθήκη είτε αφαίρεση κάποιου αντικειμένου στο έργο, θα μπορούσε να αλλάξει ολόκληρο το νόημα του. Για παράδειγμα, η αφαίρεση του μαχαιριού από τα χέρια της γυναίκας θα μπορούσε να δείχνει ότι είναι εντελώς ανυπεράσπιστες μπροστά σε ό,τι τις περιμένει.

 

Η γυναίκα με το κίτρινο φόρεμα είναι όρθια στο κέντρο του έργου και καταλαμβάνει τον περισσότερο χώρο. Αυτό, πιστεύω, συμβαίνει για να της δοθεί επιπλέον έμφαση. Επίσης, λόγω της ενδυμασίας της, καταλαβαίνουμε ότι βρίσκεται σε υψηλότερη κοινωνική θέση από την άλλη γυναίκα.

Τ. Δ.             

Κάθε είδους ευεργέτες

Βλέποντας διάφορα έργα τέχνης, έχετε αναρωτηθεί ποτέ αν δημιουργήθηκαν, για να μας περάσουν ένα μήνυμα; Ίσως ναι, ίσως όχι. Οι καλλιτέχνες των έργων σίγουρα θέλουν να μας κινήσουν την περιέργεια με τα έργα τους, αν και υπάρχουν διαφορετικές οπτικές γωνίες. Βλέποντας μια εικόνα, δεν σκέφτονται όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο. 

Εγώ θα αναφερθώ σε ένα έργο τέχνης που δημιουργό έχει τον Ονορέ Ντωμιέ (Honore’ Daumier). Στο έργο φαίνεται ένας κύριος και μια ζητιάνα που έχει δύο παιδιά. Το ένα είναι μωρό και το άλλο μοιάζει πέντε χρονών. Καταλαβαίνουμε την αδιαφορία του κυρίου από τη γλώσσα του σώματος, έχει τα χέρια στις τσέπες από το πανωφόρι του και κάνει ένα βήμα προς τα μπρος, επίσης, κοιτάει τη ζητιάνα με περιφρόνηση. Η απελπισία και η θλίψη είναι ζωγραφισμένες στο πρόσωπο της ζητιάνας, η οποία με το ένα χέρι κρατάει το μωρό στην αγκαλιά και με το άλλο ζητάει κάποια χρήματα από το κύριο δίπλα της. Το μεγαλύτερο παιδάκι της φαίνεται φοβισμένο και κρύβεται πίσω της κρατώντας το φόρεμα της. Αυτή η γυναίκα είναι απογοητευμένη από τους ανθρώπους, γιατί, ενώ βλέπουν την κατάστασή της και αντιλαμβάνονται πως έχει δύο παιδιά να μεγαλώσει και να συντηρήσει τον εαυτό της, δεν δίνουν κάτι, για να την βοηθήσουν. 

Το κοινωνικό μήνυμα που μου περνάει αυτή η εικόνα είναι πως οφείλουμε να έχουμε περισσότερη γενναιοδωρία, κατανόηση, αλληλεγγύη και ανθρωπιά. Όποια και αν είναι η κίνηση που θα κάνεις, είτε δώσεις μερικά χρήματα, είτε δώσεις φαγητό και πεις δύο ωραίες κουβέντες στον άνθρωπο που το χρειάζεται, εκείνος θα το εκτιμήσει. Αυτό είναι προτιμότερο από την αδιαφορία και την υποτίμηση. Μπορούμε να μπούμε στη θέση του άλλου. Ας σκεφτούμε αν θα μας άρεσε η αντιμετώπιση του κυρίου προς τη ζητιάνα. Θεωρώ πως δεν θα άρεσε σε κανέναν και δυστυχώς, όταν βλέπω τέτοιες εικόνες ακόμη και σήμερα, στενοχωριέμαι περισσότερο με αυτές τις συμπεριφορές. 

Το συγκεκριμένο έργο μού δημιουργεί έναν προβληματισμό και μια μελαγχολία. Ο προβληματισμός προκύπτει από την εξής απορία: Σε ποια κοινωνία ζούσαν οι άνθρωποι και εξακολουθούμε να ζούμε και εμείς σήμερα; Σε μια κοινωνία στην οποία δεν βοηθάμε ο ένας τον άλλον; Η μελαγχολία που μου δημιουργείται, είναι από τη θλίψη στο βλέμμα της ζητιάνας και τον φόβο του μικρού της γιου. 

Ο Ονορέ Ντωμιέ έκανε εξαιρετική δουλειά με το συγκεκριμένο έργο και έχω αυτή τη γνώμη, επειδή από μια εικόνα που είδα, ένιωσα, λες και ήμουν εκεί και γίνονταν όλα μπροστά μου. Παρόλο που η ζωγραφιά είναι ασπρόμαυρη, οι σκιές από τις φιγούρες, τα πρόσωπα που σε κάνουν να καταλάβεις αμέσως τα συναισθήματα που αισθάνονται οι άνθρωποι και οι όγκοι των ρούχων που σε βοηθούν να καταλάβεις τις κινήσεις τους, είναι χαρακτηριστικά αξιοσημείωτα για έναν καλλιτέχνη. 

Η δύναμη αυτής της εικόνας είναι μεγάλη. Αποφάσισα να τη φέρνω στο νου μου, κάθε φορά που θα αντιμετωπίσω παρόμοιες προκλήσεις στο μέλλον, για να με ωθεί προς μια κατεύθυνση: αυτή της γενναιοδωρίας, αντί της αδιαφορίας.

Μ. Λ. 

Αγόρια που τρώνε σταφύλια και πεπόνι

Σε αυτήν την εικόνα, απεικονίζονται δυο μικρά αγόρια με σκισμένα ρούχα και ξυπόλυτα. Αυτό δεν είναι περίεργο, διότι κάθε μέρα συναντάμε παρόμοιες καταστάσεις, στις οποίες κάποιοι άνθρωποι ζητάνε λίγη βοήθεια από εμάς για να επιβιώσουν. Όμως οι περισσότεροι δεν τους συμμερίζονται, επειδή στις μέρες μας υπάρχουν πολλοί άστεγοι που μας εξαπατούν με αυτόν τον τρόπο, ώστε να μαζέψουν χρήματα και να αγοράσουν κάποιες βλαβερές ουσίες.

Μα αυτό είναι ένα άλλο θέμα. Ας γυρίσουμε ξανά στην εικόνα. Τα παιδιά βρίσκονται σε άσχημη κατάσταση και υπάρχουν διαφορά στοιχεία που εμείς δεν τα ξέρουμε, παρά μόνο να τα φανταστούμε. Για παράδειγμα, τα αγοράκια ίσως βρίσκονται μόνα τους, διότι έχουν χάσει τους γονείς τους και προσπαθούν να επιβιώσουν σε αυτήν την δύσκολη συνθήκη ζωής.

Ξαφνικά, μια μέρα εμφανίζεται μια γυναίκα η οποία συγκινείται από αυτό το περιστατικό, γιατί της είχαν πάρει τα νεογέννητα παιδιά της, χωρίς να τα δει ούτε να ξέρει το φύλο τους . Έτσι, αποφασίζει να υιοθετήσει τα αγόρια, για να νιώσει αυτά που δεν πρόλαβε με τα δικά της παιδιά. 

Προσωπικά, αυτό το φαινόμενο με επηρεάζει συναισθηματικά, διότι οποιοσδήποτε θα μπορούσε να είναι σε αυτήν την θέση κι αυτό ακριβώς είναι στενάχωρο. Γι’ αυτό, πρέπει να εκτιμάμε αυτά που μας προσφέρονται από τους γονείς μας και να είμαστε ευγνώμονες για όσα έχουμε.

Λ. Μ.

Ο πίνακας απεικονίζει δύο φτωχά αγόρια, πιθανότατα σε ένα απλό, αγροτικό περιβάλλον. Το αγόρι στα αριστερά είναι ξυπόλητο, ντυμένο με φθαρμένα και σκισμένα ρούχα, και φαίνεται να τρώει με έντονη λαχτάρα σταφύλια που κρατά στο χέρι του. Κάτω από το πόδι του, δίπλα του, υπάρχει ένα καλάθι γεμάτο σταφύλια, που ενισχύει την αίσθηση της εποχής του τρύγου.

Το αγόρι στα δεξιά έχει πιο σοβαρή κι κάπως ενδιαφέρουσα έκφραση και είναι ντυμένο με ρούχα, που είναι επίσης ταλαιπωρημένα. Κρατά ένα μεγάλο κομμάτι πεπόνι στα χέρια του, ενώ δίπλα του υπάρχουν μερικά κομμάτια που έχουν πέσει κάτω, καθως τα εκοβε ή τα ξεφλουδιζε. Το βλέμμα του είναι στραμμένο προς το αγόρι με τα σταφύλια, ίσως με περιέργεια ή μπορεί να περιμένει να του πει κάτι.

Η σκιά στο φόντο, καθώς και οι σκούρες αποχρώσεις, δίνουν μια αίσθηση ρεαλισμού και εστίασης στα παιδιά, ενώ ο φωτισμός φαίνεται να πέφτει κυρίως πάνω τους, τονίζοντας τις εκφράσεις και τη στάση του σώματός τους.

Μ. Ε.

Οι δυο Φρίντες

Βλέπω δυο κοπέλες να κάθονται σε ένα σκαμπό και να κρατιούνται από το χέρι. Η μία κοπέλα κρατά μία χειρουργική λαβή, ενώ η άλλη κρατά ένα μικρό γλυπτό ενός θεού. Επίσης, η μία Φρίντα φοράει ένα ευρωπαϊκό φόρεμα, ενώ η άλλη ένα παραδοσιακό. Επιπλέον, παρατηρώ δυο καρδιές, οι οποίες είναι ενωμένες με μία αρτηρία, η οποία είναι κομμένη από την Ευρωπαία Φρίντα.

Η πρώτη μου απορία είναι: γιατί η Ευρωπαία Φρίντα κόβει την αρτηρία από τις καρδιές των γυναικών. Γιατί να είναι σοβαρές και θλιμμένες και γιατί η αρτηρίες τους φαίνονται;

Το μεγαλύτερο μέρος του πίνακα καταλαμβάνει η Ευρωπαία Φρίντα, διότι παρατηρώ περισσότερο ότι κόβει μία αρτηρία και από αυτήν στάζει αίμα. Επίσης φορά ένα κομψό φόρεμα με λουλούδια.

Ε. Μ. 

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ MARAT

       Σε αυτόν το πίνακα, παρατηρούμε ένα γράμμα που κρατάει κάποιος. Σε αυτό μπορούμε να διακρίνουμε ένα όνομα (Μαράτ), άρα θα  ανήκε σε αυτόν.

   Ο Μαράτ ήταν μία σημαντική μορφή της Γαλλικής Επανάστασης. Εκδότης της εφημερίδας "Φίλος του λαού", κατάφερε με τα άρθρα του να πάει στην κορυφή της εξουσίας. Συνέλαβε  και καταδίκασε τον Λουδοβίκο τον δέκατο έκτο. Ήταν μέλος της Λέσχης των Κορδελιέρων και ηγέτης της Επιτροπής Κοινής Σωτηρίας. Σε αυτήν την επιτροπή έπαιρναν αποφάσεις για εκτελέσεις ανθρώπων που φαίνονταν ύποπτοι στην Επανάσταση. Ανάμεσα στις αποφάσεις που πήρε ήταν η διάλυση των Γιρονδίνων και η σύλληψη είκοσι δύο από αυτούς. Αυτό νευρίασε μια οπαδό των Γιρονδίνων που την έλεγαν Κορντέ και ήθελε να τον σκοτώσει. Ο Μαράτ, για να γλιτώσει, πήγε στους υπονόμους της πόλης. Είχε δερματική ασθένεια, γι' αυτό και πήγαινε στα κρύα λουτρά, για να ανακουφιστεί. Η Κορντέ έμαθε ότι πήγαινε εκεί και, κάποια φορά από τις πολλές που το επιχείρησε, τον βρήκε και τον σκότωσε με ένα μαχαίρι.

      Το γράμμα αυτό κατά πάσα πιθανότητα το έγραψε πριν πεθάνει. Αν παρατηρήσουμε προσεκτικά, θα δούμε μία λεπτομέρεια στο χέρι. Συγκεκριμένα, ενώ θα έπρεπε να έχει πληγές λόγω της ασθένειας, είναι σαν να μην έχει πάθει τίποτα. Επίσης, το όλο τοπίο τριγύρω είναι καταθλιπτικό με μαύρη φωτοσκίαση, ίσως για να δείξει αυτό το δυσάρεστο γεγονός, τον θάνατό του. Το σημείωμα γράφτηκε με μεγάλα γράμματα στα Γαλλικά. 

      Ο πίνακας αυτός έγινε λίγο μετά τον θάνατό του από έναν φίλο του Mαράτ, τον Νταβίντ. Η συγκεκριμένη εικόνα είναι ένα μέρος από όλον τον πίνακα. Ο Νταβίντ έκανε ό,τι μπορούσε, αλλά πότε δεν κατάλαβε πώς τον σκότωσαν. 

    Μία λεπτομέρεια που πιθανόν θα άλλαζε όλο το σημείωμα είναι το όνομα του. Προφανώς, χωρίς αυτό δεν θα είχε τόσο νόημα αυτή η ζωγραφιά και δε θα μας έδινε όλες αυτές τις πληροφορίες που έχουμε αντλήσει. 

       Επιπλέον, κάτι ακόμα που αναδεικνύει τον θάνατό του είναι πως στο έργο χρησιμοποιεί χλωμά χρώματα και καθόλου χαρούμενα.

Ι. Α.  

Βλέπω έναν άντρα ο οποίος δείχνει πληγωμένος, με ένα μαχαίρι στο πάτωμα. Έχω απορίες για το πού βρίσκεται και αν είναι πεθαμένος.

Έχει ένα γράμμα ματωμένο στο ένα χέρι και στο άλλο την πένα. Άραγε για ποιόν είναι το γράμμα, τι λόγια γράφει και για ποιόν λόγο;

Ο άντρας εμφανίζεται σε μαύρο φόντο έτσι, ώστε να φωτίζεται περισσότερο και με το άσπρο σεντόνι να γίνεται πιο έντονη η παρουσία του.

Πιστεύω πως θέλησε να δώσει τέλος στη ζωή του, ίσως από ερωτική απογοήτευση, και έγραψε ένα τελευταίο γράμμα στην αγαπημένη του.

Ενώ δείχνει πεθαμένος, εξακολουθεί να κρατάει την πένα στο ένα χέρι και το γράμμα στο άλλο. Με το σεντόνι, όπως είναι απλωμένο, δεν βλέπουμε μέσα σε ποιο χώρο είναι ξαπλωμένος. Ξεχωρίζει ένα σανίδι, για να μπορεί να γράψει το γράμμα και ένα τραπεζάκι για το μελάνι.

Απορώ πώς κατάφερε να μαχαιρωθεί και μετά να πάρει την πένα στο χέρι του, όπως επίσης δεν κατανοώ πώς είναι δυνατό να μοιάζει σαν να χαμογελάει.

Έχει ένα γράμμα με αίματα που δείχνει ότι ήταν τραυματισμένος, όταν το έγραφε.

Το γράμμα είναι γραμμένο στα γαλλικά, άρα μάλλον ο Μαράτ είναι Γάλλος, και η πένα μας κάνει να σκεφτούμε ότι είναι έργο του 18ου αιώνα.

Η ατμόσφαιρα είναι δραματική, γιατί έχει έναν άντρα που αυτοκτόνησε, γράφοντας την τελευταία ερωτική του επιστολή.

Νιώθω στενοχώρια, απογοήτευση, θλίψη.

Με εξέπληξε που κρατάει ακόμα την πένα, μάλλον ο καλλιτέχνης ήθελε να δείξει ό,τι ήταν πολύ σημαντικό για τον Μαράτ να γράψει αυτό το γράμμα, ακόμα και νεκρός.

Με εντυπωσίασε που δεν κατάλαβα πού βρίσκεται ο άντρας και αναρωτιέμαι αν είναι ίσως σε μπανιέρα.

Αν καταργήσω την πένα, θα χαθεί η αξία που έχει το γράμμα και θα εστιάσουμε στο μαχαίρι, που δεν έχει και πολύ σημασία, γιατί δείχνει μόνο το όργανο του τραυματισμού.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το φόντο που είναι μαύρο, το σεντόνι που είναι άσπρο και το πράσινο, ώστε να αναδεικνύεται το γράμμα. Το κίτρινο τραπέζι ξεχωρίζει μπροστά από το πράσινο χρώμα.

Κ. Κ.

Στην εικόνα που βλέπουμε, μπορούμε να διακρίνουμε μία επιστολή η οποία είναι γραμμένη στα γαλλικά. Ένα ερώτημα που μας δημιουργείται, βλέποντας την εικόνα για πρώτη φορά, είναι το τι συνέβη στον Marat και αν αυτό που του συνέβη οδήγησε στον θάνατό του. Μία από τις πρώτες μας παρατηρήσεις είναι, επίσης, το γεγονός ότι το όνομα του Marat και η ημερομηνία που γράφτηκε το γράμμα αυτό (στις 13 Ιουλίου ) είναι υπογραμμισμένες.

Ένα σενάριο που μπορούμε να φανταστούμε είναι το εξής:

Ο Marat, όταν ήταν 22 χρονών, ήταν τρελά ερωτευμένος με την Daniel. Είχε σκοπό να εξομολογηθεί τα αισθήματά του για αυτή, αλλά δεν ήξερε το δράμα που θα ακολουθούσε σε λίγο καιρό. Από την άλλη πλευρά, η Charlotte, μία παιδική φίλη του Marat και αδερφή της Daniel, είχε τα ίδια αισθήματα για εκείνον. Ο David – κολλητός του Marat – γνωρίζοντας το πόσο ερωτευμένος ήταν ο Marat με την Daniel, αψήφησε τα συναισθήματα του κολλητού του και έκανε δεσμό μαζί της.

Όταν ο Μarat ανακάλυψε αυτή τη σχέση, ένιωσε πολύ οργισμένος και απογοητευμένος από την συμπεριφορά του φίλου του. Για να ξεχάσει τον πόνο του και να έχει μία ασχολία ακόμα, έγινε μέλος της Συμβατικής Εθνοσυνέλευσης. Μετά από λίγο καιρό, ο David απάτησε την Daniel με την Christine. Όταν η Daniel ανακάλυψε την αλήθεια για την όλη κατάσταση, άρχισε να κόβει με ένα ψαλίδι όλα του τα ρούχα. Εκείνο το βράδυ, η Daniel πήγε στο σπίτι του David, για να τον αναγκάσει να πει την αλήθεια, μέχρι που χώρισαν.

Ύστερα από αυτήν την επεισοδιακή νύχτα στο σπίτι του David, η Daniel πήγε στο σπίτι της αδερφής της, Charlotte, η οποία την υποδέχτηκε με χαρά και απορία. Αφού η Daniel τής εξήγησε τι είχε γίνει, η Charlotte την αγκάλιασε με συμπόνια και της πρόσφερε ένα δωμάτιο του σπιτιού της. Εκείνη τη νύχτα τα ξημερώματα, η Daniel το έσκασε από το σπίτι της αδερφής της και πήγε στο σπίτι του παιδικού της φίλου, του Marat. Αφού άνοιξε ο Marat την πόρτα, ξαφνιάστηκε αρχικά αλλά τελικά της “άνοιξε” ευγενικά τις πόρτες του σπιτιού του. Μετά από λίγα λεπτά ησυχίας, ο  Marat τη ρώτησε πώς και πέρασε από τη γειτονιά του. Αυτή του απάντησε λέγοντάς του όλα όσα είχαν γίνει τις τελευταίες ώρες και αυτός, αντί να την κοιτάζει με οίκτο, την έδωσε μία μεγάλη αγκαλιά. Εκείνη τη στιγμή, η Daniel συνειδητοποίησε ότι το αγόρι που την ενδιέφερε όλον αυτόν τον καιρό ήταν ο Marat και όχι κάποιος άλλος, όπως για παράδειγμα ο David. Εν συντομία, εκείνο το βράδυ ο Marat και η Daniel άρχισαν ένα καινούριο κεφάλαιο στη ζωή τους μαζί.

Το επόμενο πρωί, η Daniel γύρισε χαρούμενη στο σπίτι της Charlotte και, αφού η αδερφή της τη ρώτησε τι είχε γίνει το προηγούμενο βράδυ και πού είχε πάει, η Daniel της διηγήθηκε τα πάντα. Η Charlotte προσπαθούσε να δείξει στην αδερφή της ότι ήταν χαρούμενη με τα νέα που της είπε, όμως στην πραγματικότητα ήταν πάρα πολύ εξοργισμένη. Αφότου η Daniel πήγε να ετοιμάσει το πρωινό, η Charlotte πήγε στο δωμάτιό της και άρχισε να κάνει διάφορα σενάρια, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το καλύτερο σχέδιο θα ήταν να σκοτώσει τον Marat και να ρίξει το φταίξιμο στο γεγονός ότι ο ίδιος ήταν μέλος της Συμβατικής Εθνοσυνέλευσης.

Μετά από λίγες μέρες, η Charlotte τελειοποίησε το σχέδιό της και το έθεσε σε εφαρμογή. Όλα ήταν κανονισμένα από την ίδια. Εκείνο το βράδυ, όταν ο Marat ήταν στην μπανιέρα του και έκανε μπάνιο, η Charlotte μπήκε κρυφά από το παράθυρο και έμπηξε το μαχαίρι στην σπονδυλική του στήλη. Όταν αυτός γύρισε και είδε ποιος το έκανε, η Charlotte έμπηξε το μαχαίρι ξανά στον θώρακά του. Έτσι πέθανε o Marat.

Η εικόνα που βλέπουμε περιέχει πολλές σκιές και είναι αρκετά σκοτεινή. Επίσης, σου δημιουργείται ένα συναίσθημα μυστηρίου. Η φιγούρα που καταλαμβάνει τον μεγαλύτερο χώρο στην εικόνα είναι μία επιστολή η οποία, όπως προαναφέραμε είναι γραμμένη στα Γαλλικά και μας δίνει τις περισσότερες από τις πληροφορίες που έχουμε συγκεντρώσει έως τώρα.

Χ. Μ. - Κ. Μ. 

Περίπατος

Πλέον, στη σύγχρονη τέχνη της ζωγραφικής, οι ζωγράφοι έχουν εξελιχθεί πάρα πολύ και μέσα από τα έργα τους εκφράζουν τις σκέψεις, τα συναισθήματα αλλά και την ψυχολογική τους κατάσταση. Στον συγκεκριμένο πίνακα υπάρχουν πολλά ερωτήματα και συναισθήματα που μας γεννιούνται, όσο κοιτάμε και παρατηρούμε την εικόνα.

    Αρχικά, στην εικόνα φαίνεται ένα ζευγάρι. Είναι μάλλον πολύ ερωτευμένοι, σε ένα χαρούμενο και ίσως ανοιξιάτικο τοπίο. Η φιγούρα της κοπέλας μπορεί να δημιουργήσει περιέργεια, καθώς υπάρχουν πολλές υποθέσεις για την «ιπτάμενη» αυτή κυρία. Το μεγαλύτερο κομμάτι του έργου έχει σκούρα χρώματα, με εξαίρεση μόνο τη γυναίκα, το τραπεζομάντιλο για το πικνίκ και το ροζ κτήριο το οποίο μοιάζει με εκκλησία. Το τοπίο θυμίζει λιβάδι και μία απόδραση από την πόλη που φαίνεται από πίσω.

    Επομένως, ίσως βλέπουμε ένα νιόπαντρο ζευγάρι, που παντρεύτηκε στην εκκλησιά (ροζ κτήριο) από πίσω, όμως δεν έχουν αρκετά χρήματα για ταξίδι. Έτσι ο άντρας αποφασίζει να κάνει ένα πικνίκ - έκπληξη για τη γυναίκα του, για να τη χαροποιήσει. Η γυναίκα χαίρεται τόσο, που «πετάει στα σύννεφα», και ο άντρας την κρατάει τρυφερά από το χέρι, για την κρατήσει για πάντα κοντά του. Αυτό ίσως να είναι μία προσθήκη του ζωγράφου, που υποδηλώνει τον έρωτά τους.

    Κλείνοντας, είναι αξιοσημείωτο πως ο ζωγράφος δίνει πολλή έμφαση στις μπροστινές φιγούρες, αφήνοντας σχεδόν όλα τα κτίρια να φαίνονται από πίσω σαν σκιές. Δείχνει έτσι ότι υπάρχει σίγουρα μία πολύ μεγάλη ιστορία ανάμεσα στο ζευγάρι, η οποία είναι κρυμμένη, αλλά φανερώνεται σιγά-σιγά, αν αφήσουμε τη φαντασία μας να λειτουργήσει, δημιουργώντας δικές μας, μοναδικές ιστορίες που ξεπηδούν μέσα από τα μάτια μας.  

Ι. Γ. 

Στην εικόνα βλέπουμε δυο ανθρώπους που εχουν παει για πικνίκ, λίγο πιο έξω από την πόλη. Ένας άντρας και μια γυναίκα. Αυτό που περιλαμβάνει το πικνίκ είναι ένα μπουκάλι κόκκινο κρασί. Επίσης, βλέπουμε λίγο πιο πάνω ένα δέντρο με γαλάζια κλαδιά. Το κυρίαρχο χρώμα που βλέπουμε στην εικόνα ειναι το γαλαζοπρασινο. Τα άλλα είναι κόκκινο, ροζ, γαλάζιο. Και οι δυο άνθρωποι φαίνονται πολύ ευτυχισμένοι. Κατάλαβα από την εικόνα ότι είναι ένα ευτυχισμένο ζευγάρι.

Λ. Δ. 

Βιβλίο των Ωρών 11 Νοεμβρίου

Σε αυτό το έργο παρατηρώ έναν βοσκό με το κοπάδι γουρουνιών του σε ένα δάσος.

Οι πρώτες απορίες που μου δημιουργούνται παρατηρώντας το έργο είναι για ποιο λόγο στέκεται έτσι ο βοσκός και τι θέλει να μας δείξει ο καλλιτέχνης με την στάση αυτή.

Επιπροσθέτως, ρίχνοντας μια καλύτερη ματιά στην εικόνα, βλέπουμε πως στο πίσω μέρος της υπάρχει ένα μεγαλειώδες κάστρο. Οι πιο παρατηρητικοί μπορούν να καταλάβουν βέβαια τον συμβολισμό που έχει κάνει ο καλλιτέχνης στο πάνω μέρος της εικόνας. Πρόκειται για ένα ημερολόγιο του μήνα  Νοέμβριου. Καταλαμβάνουν τον μήνα αυτόν οι αστερισμοί του σκορπιού και του τοξότη, οι οποίοι επίσης απεικονίζονται στο πάνω μέρος της εικόνας.

Δεν μπορούσα να αφήσω τις απορίες μου αναπάντητες, οπότε αναζήτησα πληροφορίες. Μετά από εκτεταμένη έρευνα κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η εικόνα αυτή αποτελεί αριστούργημα του Ιωάννη Μπερρύ και ανήκει στο διάσημο βιβλίο του Οι Πολύ Πλούσιες Ώρες του Δούκα του Μπερρύ (Les Très Riches Heures du duc de Berry), το οποίο γράφτηκε σε διάστημα πέντε ετών (1411-1416) και βρίσκεται πλέον στο μουσείο Κοντέ.

Στην εικόνα αυτή ο βοσκός καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος, ενώ μοιάζει πολύ μυστήριος και το πρόσωπό του περιβάλλεται με ενδιαφέρον από τον καλλιτέχνη, που θέλει να τον ξεχωρίσει από τα υπόλοιπα στοιχεία της εικόνας.

Συνοψίζοντας, η εικόνα αυτή διαθέτει απλά αλλά ταυτόχρονα εντυπωσιακά χρώματα, που με κάνουν να την θεωρώ άκρως ενδιαφέρουσα. Το μυστηριώδες κλίμα που αποπνέει την ξεχωρίζει από άλλες εικόνες και της προσδίδει κάτι διαφορετικό. Είμαι πολύ χαρούμενος, που μου δόθηκε η ευκαιρία να την περιγράψω, αφού μπήκα σε πρωτόγνωρες σκέψεις κι έμαθα  πράγματα για το ιστορικό της παρελθόν, το οποίο μου κέντρισε το ενδιαφέρον.

Κ. Ζ. 

Το πνεύμα της εποχής μας

      Σ' αυτή την εικόνα βλέπω ένα περίεργο κεφάλι, που μοιάζει σαν μηχανικό, γιατί παρατηρώ διάφορες βίδες και εξαρτήματα που δε συνηθίζεται να βρίσκονται πάνω στα κεφάλια μας.

     Όταν κοιτάζει κανείς για πρώτη φορά αυτή την εικόνα, του δημιουργείται μια βασική απορία: "Γιατί υπάρχουν αυτά τα εξαρτήματα πάνω στο ανθρώπινο κρανίο;" Εγώ επίσης αναρωτιέμαι τί σημαίνει αυτό το 22 πάνω από το αριστερό μάτι. Ακόμα, απορώ γιατί τα μάτια και το στόμα του είναι κλειστά. Εντύπωση μου κάνει και αυτό το ασημένιο κουβαδάκι στο κέντρο του κεφαλιού. Κάτι ενδιαφέρον είναι κι αυτή η μεζούρα κάτω από το ασημένιο κουβαδάκι. 

     Παρατηρώντας αυτό το έργο, νομίζω πως ο καλλιτέχνης που το δημιούργησε ήθελε να απεικονίσει τους ανθρώπους σήμερα. Πιο συγκεκριμένα, οι σημερινοί νέοι προσκολλώνται στην τεχνολογία, με αποτέλεσμα το μυαλό τους να μην μπορεί να σκεφτεί τίποτα άλλο πέρα από πολλές συσκευές και διάφορα μηχανήματα. 

     Θεωρώ ότι το κλειστό στόμα και τα κλειστά μάτια συμβολίζουν τον άνθρωπο που στις μέρες μας έχει γίνει άβουλος και δεν μπορεί να εκφραστεί. Αν καταργούσαμε από την εικόνα αυτή τα διάφορα εξαρτήματα, θα ήταν ένα απλό ανθρώπινο κεφάλι. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου το καταλαμβάνει το κεφάλι, γιατί είναι το κύριο θέμα σ' αυτή την εικόνα. Βέβαια, χωρίς τις λεπτομέρειες (τα διάφορα εξαρτήματα) θα ήταν ένα κλασικό κεφάλι. 

     Αυτό το μηχανικό κεφάλι μού δημιουργεί φόβο και ανασφάλεια για το πώς θα εξελιχθεί ο άνθρωπος στο μέλλον. Εννοώ ότι προβληματίζομαι για το αν ο άνθρωπος σε μερικά χρόνια θα είναι ελεύθερος να εκφράζεται και να πράττει, όπως θέλει ο ίδιος, ή αν θα τον έχει κυριεύσει η τεχνολογία και δεν θα μπορεί να σκέφτεται τίποτα άλλο παρά μόνο πόση μπαταρία έχει το κινητό του!

Κ. Κ. 

       Μια γραμμή που δημιουργήθηκε, 

επειδή πολλοί άνθρωποι έχουν περπατήσει πάνω σε αυτή

Στην εικόνα μπορούμε να διακρίνουμε ένα τοπίο με πολλά δέντρα και μια γραμμή στα χόρτα που, όπως αναφέρει ο τίτλος, είναι φτιαγμένη, επειδή πολλοί άνθρωποι έχουν περπατήσει πάνω σε αυτήν. Ένα ερώτημα που μου δημιουργείται βλέποντας αυτήν την εικόνα είναι το εξής: Γιατί ο καλλιτέχνης δεν την έκανε έγχρωμη και αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τόσο σκούρα χρώματα; Μία από τις πρώτες μου απορίες επίσης ήταν σχετική με το πού οδηγεί αυτή η γραμμή.

          Ένα σενάριο που μπορώ να φανταστώ βλέποντας αυτήν την εικόνα είναι το εξής: Ο φωτογράφος περπατούσε με τους φίλους του στην γραμμή και, όταν έφτασαν στο τέλος της, εκείνος και οι φίλοι του τσακώθηκαν και χωρίστηκαν οι δρόμοι τους, όπως ακριβώς χωρίστηκε και η γραμμή στο τέλος της. Το παραπάνω μπορεί να θεωρηθεί ως ένας συμβολισμός.

 Ένας άλλος συμβολισμός που μπορώ να σκεφτώ είναι  ότι η γραμμή είναι πιο ανοιχτόχρωμη, γιατί ο καλλιτέχνης ήθελε να δείξει ότι μέσα σε όλη την στεναχώρια που μπορεί να περνάει ένας άνθρωπος υπάρχει πάντα λίγη ελπίδα, για να του δίνει κουράγιο να συνεχίσει κανονικά τη ζωή του, χωρίς να τον πάρει από κάτω. Στο τέλος του δρόμου, υπάρχει πάντα κάτι νέο, κάτι καινούργιο, που μπορεί να είναι καλύτερο από την  προηγούμενη κατάσταση. Άρα, θα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι.

Τα συναισθήματα που μου δημιουργούνται βλέποντας αυτήν την εικόνα είναι κυρίως περιέργεια για τις σκέψεις του καλλιτέχνη, πριν αποφασίσει να τραβήξει αυτήν την φωτογραφία.

Αν αφαιρέσουμε κάποιο χαρακτηριστικό από την εικόνα, τότε δεν θα είναι ισορροπημένη. Για παράδειγμα, χωρίς τη γραμμή δεν θα υπάρχουν συμβολισμοί, θα υπάρχει μόνο ένα τοπίο με δέντρα. Συνεπώς, δεν θα υπήρχε καμία έκπληξη στην εικόνα και δε θα κινούσε τόσο το ενδιαφέρον μας.

Αυτό που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο χώρο είναι η γραμμή που έχει δημιουργηθεί. Αυτό συμβαίνει, γιατί, όπως εξήγησα και πριν, αν δεν υπήρχε η γραμμή, δεν θα υπήρχαν και όλοι αυτοί οι συμβολισμοί.

Μπόρεσα να βρω την παραπάνω φωτογραφία που να είναι παρόμοια με την εικόνα που μου δόθηκε.

 Χ. Μ. 

Ο μεγάλος κόκκινος δράκος και η γυναίκα

Σε αυτή την εικόνα, βλέπω έναν άντρα - τέρας και μια γυναίκα.

Για ποιο λόγο έχει αυτή την εμφάνιση ο άντρας; Γιατί η γυναίκα ζητάει έλεος από το τέρας

Με συνέχουν ο τρόμος και η λύπη, γιατί κυριαρχεί το σκοτάδι. Για ποιο  λόγο είναι μεταλλαγμένος ο άντρας;

Το κακό προσπαθεί να επιβληθεί στο καλό, να τρομάξει τη γυναίκα που μάλλον εκπροσωπεί το καλό. Θα μπορούσε να είναι μια μάχη του διάβολου εναντίον των αγγέλων.

Το τέρας είναι πολύ παραμορφωμένο, η γυναίκα θα μπορούσε να περιβάλλεται από τον ήλιο, γιατί φαίνεται πολύ φωτεινή.

Οι συμβολισμός που διακρίνω είναι πως το σκοτάδι αντιστοιχεί στο κακό και στον τρόμο, ενώ το φως στο καλό και στον φόβο.

Φαντάζομαι ότι είναι ένα πολύ παραμορφωμένο ον που μας λέει ότι είναι δράκος, αλλά έχει επάνω του στοιχεία  και από άλλα ζώα και ανθρώπινα μέλη.

Το μεγαλύτερο μέρος καταλαμβάνει ο δράκος. Ο ζωγράφος θέλει να αποτυπώσει  τη δύναμη του κακού, που είναι ο κυρίαρχος και δε φοβάται τίποτα.

Ο δημιουργός του έργου αυτού είναι ο William Blake, ο οποίος έχει κάνει παρόμοια έργα τέχνης, προβάλλοντας πάντα το σκότος ή τη δύναμη του σκότους, εμπνευσμένος  από το βιβλίο της Αποκάλυψης.

Σ. Μ. 

Βλέπω έναν μεγάλο δράκοντα. Η απορία μου είναι η εξής: Γιατί βλέπω τα μάτια του μπροστά;

Μου φαίνεται ενδιαφέρον το χρώμα του. Σκέφτομαι ότι θα ηταν ένα πολύ ωραίο έργο για ταινία.

Ένας τρομακτικός δράκος με ωραίο χρώμα και με τεράστιο όγκο καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της εικόνας. Η έκπληξή μου είναι η γυναίκα, η ντυμένη με τον ήλιο. Ο συμβολισμός που κυριαρχεί έχει σχέση με τον ουρανό, όμως δεν μπορώ να συνδέσω κάτι άλλο με αυτήν την εικόνα. Η ατμόσφαιρα είναι κάπως τρομακτική και μου δημιουργεί μια διάθεση ψυχικής εμμονής.

Με εξέπληξαν τα μάτια του και νομίζω ότι ο καλλιτέχνης δημιούργησε αυτήν την έκπληξη, για να δώσει έμφαση στον φόβο. Ο καλλιτέχνης με εντυπωσίασε με τις διάφορες λεπτομέρειες της εικόνας. Θα ήθελα να γίνει μια αλλαγή στο χρώμα των φτερών, για να δώσει πιο πολύ τόνο στο έργο. Όλα τα στοιχεία τραβάνε την προσοχή στο έργο.

Τι συμβολίζει η σκηνή; Η απάντηση είναι ότι ο δράκοντας με την ουρά του τράβηξε τα άστρα και τα έριξε στη γη. Η κυρίαρχη φιγούρα θυμίζει τα επτά κεφάλια που αναφέρονται στην Αποκάλυψη.

Ν. Κ. 

Η επιμονή της μνήμης 

Στον πίνακα αυτό, του Salvador Dali, με τίτλο “Η επιμονή της μνήμης” ή αλλιώς “Τα μαλακά ρολόγια”, βλέπουμε στο βάθος τον ουρανό, με τον ήλιο που ανατέλλει, τη θάλασσα και τα πετρώδη βουνά. Στο προσκήνιο, εμφανίζεται ένα τραπέζι, πάνω στο οποίο βρίσκεται ένα κλαδί, από το οποίο κρέμεται ένα ρολόι, ενώ πάνω στο τραπέζι υπάρχουν δύο ακόμη ρολόγια που φαίνεται να λιώνουν. Μπροστά από το τραπέζι, κείτεται ένα νεκρό άλογο, το οποίο έχει πάνω του επίσης ένα λιωμένο ρολόι. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το μυρμήγκι επάνω στο ρολόι, καθώς και η μορφή του αλόγου.

Σ’ αυτόν τον πίνακα πιστεύουμε ότι απεικονίζεται ένα σκηνικό από την έρημο, όπου ο ήλιος φαίνεται να έχει κάψει τα πάντα και έχει λιώσει τα ρολόγια, ενώ προκάλεσε και τον θάνατο του αλόγου.

Η ώρα στα ρολόγια μπορεί να συμβολίζει κάτι πολύ σπουδαίο που έγινε στη ζωή του καλλιτέχνη. Το μυρμήγκι ίσως να συμβολίζει το πόσο μικροί είμαστε απέναντι στην απεραντοσύνη του χρόνου. Το γεγονός ότι τα ρολόγια λιώνουν ίσως να σημαίνει ότι σιγά-σιγά η μνήμη του Salvador Dali μπορεί να εξασθενεί. Από την άλλη, επειδή ο πίνακας έχει τίτλο η επιμονή της μνήμης, ίσως σημαίνει ότι παρά το ότι ο χρόνος περνά, οι μνήμες μας παραμένουν.

Αυτός ο πίνακας σίγουρα μας δίνει τροφή για σκέψη για τα νοήματά του. Τα χρώματα τραβούν την προσοχή, είναι πολύ φωτεινά και σου δίνουν την ψευδαίσθηση ότι αυτό το τοπίο βρίσκεται μπροστά σου, οι λεπτομέρειες είναι καταπληκτικές ενώ τα ρολόγια που κυριαρχούν μας βοηθούν να ανακαλύψουμε την έννοια του πίνακα.

Μ. - Α. Μ. - Ζ. - Μ. Κ.

Η Νίκη της Σαμοθράκης

Βλέπω ένα άγαλμα που ονομάζεται «Η Νίκη της Σαμοθράκης». Πράγματι, είναι ένα διάσημο και μάλιστα ένα πολύ όμορφο άγαλμα.

Δεν έχω καμιά απορία, αλλά ένα πράγμα που λείπει είναι το κεφάλι της. Δεν ξέρω αλλά νιώθω ότι σαν να  λείπει να πω την αλήθεια.

Παρατήρησα πως το άγαλμα έχει φτερά, και από το σώμα, φαίνεται πως είναι μια νεαρή γυναίκα. Και όπως είπα, δεν έχω καμιά απορία αυτή τη στιγμή.

Μου αρέσει πολύ έτσι πως δημιούργησε ο γλύπτης αυτό το άγαλμα, γιατί του έχει δώσει πολλά χαρακτηριστικά, όπως το ντύσιμο, τα φτερά, τη στάση του σώματος.

Στην αρχή, μόλις το πρωτοείδα, νόμιζα πως ήταν η θεά Αθήνα, αλλά όχι. Μετά από μια μικρή μελέτη που έκανα, ανακάλυψα πως αυτό το άγαλμα ονομάζεται ‘’Η Νίκη της Σαμοθράκης’’. Θέλω να μάθω την ιστορία αυτού του αγάλματος, θέλω να μάθω ποιος είναι ο γλύπτης του αγάλματος, πραγματικά. Μοιάζει σαν έναν Πήγασο, αλλά με ανθρώπινη μορφή, αφού έχει φτερά. Αυτός που το δημιούργησε, φαίνεται να έχει αρκετή φαντασία, αφού κατόρθωσε να φτιάξει ένα έργο τέχνης.

Δεν μου έρχονται σενάρια σχετικά με αυτό το άγαλμα, αλλά φαντάζομαι πως αυτό το άγαλμα ανήκε σε μια μαγική φανταστική ιστορία, και πίσω από αυτό κρύβεται μια γυναίκα, η ζωή της και το πώς κατάντησε να αποκτήσει φτερά.

Μετά από μια μικρή αναζήτηση, ανακάλυψα πως αυτό το άγαλμα δημιουργήθηκε το 190 π.Χ. και η θέση του είναι στο Μουσείο Λούβρου. Φαίνεται πως είναι φτιαγμένο από μάρμαρο, και μάλιστα από την Πάρο. Είναι ένα άγαλμα του 2^ου π.Χ. ενός άγνωστου καλλιτέχνη. Το μάρμαρο πράγματι είναι σκαλισμένο σε παριανό μάρμαρο, που παριστάνει τη Θεά Νίκη.

Δεν βλέπω καμιά έκπληξη σε αυτό το άγαλμα. Θα ήθελα να επισκέπτω το Μουσείο Λούβρου για να μπορέσω να δω αυτό το άγαλμα από κοντά.

Αυτό το άγαλμα μου δίνει την αίσθηση πως κρύβει μια ιστορία που μόνο λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν καλά. Κανείς δε γνωρίζει περισσότερες λεπτομέρειες.

Ο καλλιτέχνης έκανε μια πολύ καλή δουλειά, για να εντυπωσιάσει - και όντως το κατάφερε. Μου άρεσαν οι λεπτομέρειες που πρόσθεσε στο άγαλμα, το χρώμα, η στάση του αγάλματος και η ιστορία που κρύβεται πίσω από όλο αυτό. Είναι μια αρκετά δύσκολη δουλειά.

Ο άγνωστος καλλιτέχνης, που δημιούργησε αυτό το άγαλμα, έχει προσθέσει αρκετές λεπτομέρειες που φαίνεται πως άρπαξαν το μάτι των ανθρώπων, όπως το χρώμα και τις γραμμές.

Σ. Τ. 

Βλέπω ένα άγαλμα. Μήπως δεν έχει κεφάλι; Είναι όντως ακέφαλο και χωρίς χέρια. Αμέσως πρόσεξα ότι υπάρχουν δυο φτερά με πολλές λεπτομέρειες. Το μεγαλύτερο μέρος της εικόνας καταλαμβάνει ένα κεφάλι. 

Σε ένα φανταστικό σενάριο, βλέπουμε τη Νίκη της Σαμοθράκης να τρέχει. Φαντάζομαι τη φούστα της που ανεμίζει και αποκαλύπτει το σώμα της. Ακόμα και χωρίς κεφάλι, το άγαλμα μπορεί και προχωράει. Αυτό μας δίνει το μήνυμα ότι, ακόμα και όταν κάποιοι σε έχουν πληγώσει, μπορείς να προχωράς.

Το έργο δημιουργήθηκε 220 - 190 π.Χ. και τώρα είναι στο μουσείο του Λούβρου.

Ο καλλιτέχνης το έκανε ακέφαλο, για να μην φαίνεται βαρετό το έργο. Άραγε πού πήγε το κεφάλι της;

Θα ήθελα να υπάρχουν το κεφάλι και τα χέρια της. Το ανεμισμα στη φούστα δίνει ωραία αίσθηση.

Τα χέρια, το κεφάλι και το δεύτερο φτερό χάθηκαν κατά τη μεταφορά του αγάλματος από την Ελλάδα στη Γαλλία.

Ο πίνακας "Η νίκη της Σαμοθράκης" έχει και δεύτερο φτερό σε αντίθεση με το άγαλμα.

Π. Α. 

Γάμος των χωρικών (Λεπτομέρεια)

Στον πίνακα παρατηρούμε ένα παιδάκι που κάθεται πάνω σε άχυρα δίπλα σε μεγάλες κανάτες, που μοιάζουν με πυθάρια, και τρώει. Γλύφει τα δάχτυλα του και τρώει ένα κομμάτι ψωμί που το έχει αφήσει πάνω στα πόδια του και στο χέρι του κρατάει ένα πιάτο.

Η απορία που μου δημιουργείται είναι ο λόγος, για τον οποίο  το παιδάκι αυτό κάθεται μόνο του.

Επίσης, απορώ για το ότι, αν και φαίνεται ότι είναι μικρής ηλικίας, ωστόσο από την ποδιά του κρέμεται ένα μαχαιράκι. 

Ενδιαφέρον χαρακτηριστικό στο έργο είναι το καπέλο που φοράει το παιδάκι, γιατί είναι πελώριο και εντυπωσιακό και εχει ένα μεγάλο και όμορφο φτερό παγωνιού.

Οι σκέψεις που μου δημιουργούνται σχετικά με το συγκεκριμένο έργο αφορούν το παιδάκι. Πιο συγκεκριμένα, το παιδάκι φαίνεται να τρώει λέμαργα και σκέφτομαι ότι ίσως τρώει κρυφά και κάθεται κάτω, γιατί δε θέλει να το δούνε.

Φαντάζομαι ότι γίνεται κάποιο γλέντι και το παιδάκι έφυγε από το τραπέζι και πήγε κάπου μακριά από τον πολύ κόσμο, κρύφτηκε και κάθησε κάτω, για να μην το βλέπουνε και να μπορέσει να φάει αυτά που πήρε από το τραπέζι.

Στο έργο υπάρχουν υπερβολές. Αρχικά, το καπέλο του παιδιού,  που είναι πολύ μεγάλο και καλύπτει σχεδόν ολο το πρόσωπο του παιδιού. Πέρα από το μεγάλο μέγεθος, και το χρώμα του καπέλου είναι έντονο, γιατι είναι ανοιχτό κόκκινο και ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα σκούρα χρώματα της εικόνας. Τέλος, το φτερό του παγωνιού που εχει πάνω είναι πολύ μεγάλο και κάνει το καπέλο εντυπωσιακό. Άλλη μια υπερβολή στο έργο είναι η κανάτα πίσω από το παιδάκι που είναι πολύ μεγάλη.

Έκπληξη προκαλεί το μαχαίρι που κρέμεται από την ποδιά του παιδιού, γιατι τα μικρά παιδιά δεν κουβαλούν μαζί τους αιχμηρά αντικέιμενα, αφου αυτά είναι επικίνδυνα.

Μπορεί ο πίνακας να συμβολίζει την πίεση που δέχονται τα παιδιά από τους γονείς τους κάποιες φορές. Το μήνυμα που θέλει να περάσει ίσως είναι ότι η πίεση των γονέων τις περισσότερες φορές φέρνει αντίθετα αποτελέσματα, γιατί τα παιδιά αντιδρούν και κάνουν κρυφά από τους γονείς τους αυτό που εκείνοι  τους απαγορεύουν.

Ο πίνακας ιστορικά βρέθηκε το 1594 στις Βρυξέλλες, όταν τον αγόρασε ο δούκας της Αυστρίας Ερνστ. Έκτοτε ο πίνακας αυτός θεωρείται τόσο αντιπροσωπευτικός του Βελγίου, που κατά καιρούς εχει χρησιμοποιηθεί και ως σήμα κατατεθέν της χώρας.

Η ατμόσφαιρα που αποπνέει το έργο είναι μελαγχολική και παραπέμπει σε μια άλλη εποχή, σε παλαιότερα χρόνια, πιο απλά, πιο ήρεμα και ήσυχα από τα τωρινά. Ίσως όμως πιο φτωχικά.

Η ψυχική διάθεση που μου δημιουργεί είναι μελαγχολική. Δε νιώθω χαρά, όταν τον βλέπω, γιατί το παιδάκι κάθετεαι μόνο του και κρύβεται. Και αυτό με στεναχωρεί.

Ο καλλιτέχνης έχει ζωγραφίσει το κοριτσάκι με ένα πολύ μεγάλο καπέλο. Αυτό δημιουργεί έκπληξα στους θεατές. Ομοίως και εμένα μου προκαλεί μεγάλη εντύπωση. Προφανώς όμως αυτό ήθελε ο καλλιτέχνης. Σκέφτομαι ότι ο λόγος, για τον οποίο ο καλλιτέχνης ζωγράφισε το κοριτσάκι με ένα τόσο μεγάλο καπέλο, είναι για να μας προβληματίσει και να μας κάνει να βάλουμε τη φαντασία μας και να σκεφτούμε γιατί συμβαίνει αυτό.

Αυτό που με προβλημάτισε πολύ είναι ότι από την ποδιά του παιδιού κρεμεται ένα μαχαιράκι. Ο καλλιτέχνης, βάζοντας ένα μαχαίρι να κρέμεται από την ποδιά ενως παιδιού, μας προβληματίζει, γιατι είναι αδιανόητο ένα μικρό παιδί να κουβαλάει μαχαίρι.

Αν σκεφτώ ότι δεν υπάρχει το μαχαίρι που θεωρώ ότι είναι πολύ περίεργο, τότε η εικόνα θα ήταν μια κανονική ζωγραφιά, που δεν θα είχε κάτι να μας προκαλεί εντύπωση. Σίγουρα, αν δεν υπήρχε το μαχαίρι και το τόσο μεγάλο καπέλο, το έργο θα είχε απόλυτη ισοροποια και απλώς θα απεικόνιζε ένα παιδάκι που καθεται και τρώει, χωρίς να έχει κάτι να μας προβληματίζει. 

Το κόκκινο χρώμα του καπέλου, που είναι πολύ έντονο, το μέγεθος, που είναι υπρβολικό, και το φτερό επάνω, που είναι πολύ εντυπωσιακό, προσελκύουν το ενδιαφέρον του θεατή και προκαλούν μεγάλη εντύπωση. Επίσης, μας κάνει να σκεφτόμαστε τον λόγο, για τον οποίο έβαλε ο καλλιτέχνης το συγκεκριμένο αντικείμενο στο έργο.

Με βάση τις πληροφορίες που έχουμε συγκεντρώσει, θα μπορούσαμε να δικαιολογήσουμε το μεγάλο καπέλο, αν σκεφτούμε ότι το παιδάκι, όπως προείπα, πήρε κρυφά φαγητό από το τραπέζι στο γλέντι και, για να μην το καταλάβουν, έβαλε ένα μεγάλο καπέλο που ανήκε σε κάποιον μεγάλο, έτσι ώστε να μπορέσει να φάει κρυμμένο κάτω από αυτό, χωρίς να το καταλάβουν οι υπόλοιποι.

Η φιγούρα που επικρατεί στο μεγαλύτερο μέρος του έργου είναι το παιδάκι, που κάθεται κάτω και τρώει. Ο λόγος, για τον οποίο συμβαίνει αυτό, είναι ότι ο καλλιτέχνης θέλει να εστιάσουμε την προσοχή μας σε αυτό το παιδάκι και να προβληματιστούμε για όλα αυτά που είπαμε παραπάνω (μαχαίρι,καπέλο), να χρησιμοποιήσουμε τη φαντασία μας, για να πλάσουμε ένα σκηνικό και να εξηγήσουμε όλα αυτά που μας προβληματίζουν.

Αν το συγκρίνουμε με άλλα έργα τέχνης ή φωτογραφίες άλλων καλλιτεχνών που επεξεργάστηκαν το ίδιο θέμα, παρατηρούμε ότι οι υπόλοιποι έχουν εστιάσει στο γλέντι, στο τραπέζι, στο φαγοπότι, στους καλεσμένους και στη νύφη. 

Το γεγονός αυτό δυναμώνει ακόμη περισσότερο την άποψή μου για τα μηνύματα που θέλει να περάσει το έργο. Πιο συγκεκριμένα, ενώ οι υπόλοιποι καλλιτέχνες που επεξεργάστηκαν το έργο "Ο γάμος των χωρικών" επικεντρώνονται στο γλέντι, στους καλεσμένους και σε αυτούς που μεταφέρουν τα φαγητά, εδώ ο καλλικτέχνης επικεντρώνεται στη μορφή του κοριτσιού, για να περάσει το μήνημα που θέλει, δηλαδή ότι η καταπίεση, η αυστηρότητα και οι απαγορεύσεις των γονέων έχουν ως αποτέλεσμα την αντίδραση των παιδιών, που λόγω της πίεσης που νιώθουν στο τέλος κάνουν κρυφά αυτό που τους απαγορεύτηκε.

Ν. Τ.